Prof. Dr. Övgün Ahmet ERCAN
7,2’lik depremin ertesinde, Van dolayında irkitilmiş 5,6 ile daha küçük artçı depremler olagelmektedir.
Depremlerin oluş sıklıkları gün geçtikçe sönümlenmektedir. Ne var ki, boşalmayan gerginlik bu gibi 5-5,5 dolayında olacak depremlerle yaklaşık Haziran 2012’ye dek korku salacaktır. Ne var ki, artçı depremlerin 6,5-7’e varması beklenmez.
Orta çığımlı (hasarlı) olmayan yapılara, ÇŞ Bakanlığı izin vermesi durumunda girilmelidir.
Eğer evinizden korkuyorsanız,
1. Yapılaşma Jeofiziği,
2. Yapı Jeofiziği
3. Statik denetim
Yaptırarak bilimsel olarak baktırın. Sağlam çıkıyorsa, evinize girin. Bu konuda ayrıntılı bilgi için 0532 321-0691’i arayabilirisiniz.
Van-Erciş’te deprem yalnızca yapılarda yıkım yapmamıştır. Toplumun tinsel(ruhsal) yapısını bozmuştur. Depreme tanıklık etmiş, sarsıntıyı yaşamış kişiler o korkuyu, ürküntüyü bugün de yaşamaktadır. Evleri çok sağlam olan kişiler bile evlerine girmemekte, evlerinin önündeki çadırda kalmaktadırlar. Medical Park Hastanesini incelmek üzere Van’a gittiğimizde, Van’ın 10 km güneyinde, sağlam yer üzerinde kurulmuş Edremit uramındaki(mahallesindeki) 2,5 katlı, yepyeni bir evde konuk edildik. Benden güç alan 3 Van’lı evde kaldılar. Ancak, evin gebe kadını ile iki çocuğu, kayınannesi, kocası çadırda kaldılar. Çadır, oldukça korunaklı, ancak elektrik ısıtıcısıyla aşırı ısıtıldığından gevrek, yanmaya yakın bir düzeyde.
Akşamleyin 13:05’de Edremit odaklı bir 3,7 büyüklüğünde ki depremin olağan üstü gürültüsüyle uyandım. Ancak evin sağlam olduğunu bildiğimden, yalnızca sağımdan soluma döndüm. Oysa diğerleri korku ile odalarından fırladılar. Üstte katta kalan kişi korku ile kendini dışarıya atmıştı. Diğerleri açıklıkta birbirleriyle ürpererek deprem yorumu yapı benim neden odamdan çıkmadığımı şaşırarak değerlendiriyorlardı. Çadırdakiler ise, korkudan çadırdan dışarıya, kar içine fırlamışlardı. Çadırın yıkılması söz konusu olmasa da korku o denli büyük ki kişiler her türlü kapalı alanlardan kaçıyorlar. Güneş ışımadan, yan evdeki çadırda çıkan yangın çok kısa bir anda çadırı çıra gibi yaktı gitti. Çok şükür ki ölen olmadı.
Boş alanlarda korunaklı çadırlar kurulmuş. Çoluk çocuk orada yaşıyorlar. Ötesi, köpekleri, tavuk, horozları bile onlarla birlikte kar çamur içinde yaşıyorlar. Bunların dışında çok geniş alanlara konteynır evler yerleştirilmesine karşı oralara göçen kişi sayısı neden az bilmiyorum.
Yıkım oylaması yapılan evlerin kapıları, çerçeveleri sökülmüş, buyumlar taşınmış öyle bekliyorlar. Orta çığımlı(hasarlı) yapılarda pek güçlendirme işlemi görmedim.
Çevre ve Şehircilik Bakanlığı İl Müdürlüğüne uğradık. Ayrıntılı bilgi edindik. Van ile Erciş’teki yapıların çığım durumlarının tümü bitirilmiş. İlbeye(valiye) uğradık. Bizi iyi ağırladı. Yapılan işlerle ilgili bilgiler aldık. Ayrıca yapılması gerekenler konusunda bilgi verdik. Ne yazık ki Belediye başkanını 2 yedil göremedik. Van’da yok, yurt dışında. Depremin siyasete alet edip, doğanın oluşturduğu olayda devleti halkın karşısına koymak gayreti büyük aymazlık. Van’da devlet elinden gelen tüm hizmetleri yapmaktadır. Kimse aç açık değildir.
Ayrıça ÇŞ Bakanlığı sayışmanları (mühendisleri) yeni TOKİ yapıları için çalışmaları bitirmişler.
TOKİ bir Türk buluşudur. Aylık 100 TL’ye dünyanın hiçbir yerinde yok yoksula ev Türkiye dışında yapılmamaktadır. Yetkililer Haziran 2012’de yeni konutların biteceğini söylüyorlar. Umarız biter.
Her deprem bölgesinde bu tür sorunlar olur. Ancak biz gördük ki, tüm Türk halkı deprem acılarını sarmak için bir oldu. Yalnız yergileri değil, ancak övgüleri de görelim.
Ne yazık ki, deprem için seçimimiz yok. Depremin kış aylarına denk gelmesi sorunların büyümesine neden olmuştur.
Bu da geçecek.
Van’lılar çadırlardan konteynırlara taşınsınlar. Evleri az çığımlı olanlar, ÇŞ görüşüne uygun olarak evlerinde yaşasınlar.
http://www.gazetevan.com